Gölcük Deniz Fabrikaları Dökümü Askeri Üniformalı Atatürk Anıtının yandan ve arkadan görünümü…

Arka yüzde “gazi Hz. Heykeli 1929/10/29” ve “Gazi Hz. Heykelinin Arkadan alınan bir resmi 1929/10/29 Teşrinevvel” notları bulunmaktadır.

Gümüş jelatin baskı.

9×14 ve 14×9 cm.

Kondisyon:9/10

Fotoğraflarda yaşa bağlı hafif renklerin solması dışında herhangi bir yaşlanma belirtisi yoktur.

Değerlendirme notu:

Bu fotoğraf; Erken Cumhuriyet Dönemi askeri-endüstriyel mirasını, yerli üretim hamlesini (millileştirme politikalarını) ve dönemin anıt ve kutlama kültürünü tek bir karede birleştiren, kurumsal arşiv niteliğinde nadir bir efemera objesidir. Kaidedeki özel imalat plakası, fotoğrafı sıradan bir Atatürk anıtı görseli olmaktan çıkararak Türk sanayi tarihi belgesine dönüştürmektedir.

Fotoğrafta, Erken Cumhuriyet Dönemi mimari özelliklerini taşıyan resmi bir kamu binasının (tahmini okul veya idari yapı) bahçesinde yer alan tam boy Mustafa Kemal Atatürk Anıtı betimlenmektedir. Heykel,  Atatürk’ü askeri subay kaputu (pelerini) ve başında subay kasketi ile ayakta, vakur bir duruşla tasvir etmektedir. Kesme taş bloklardan inşa edilen yüksek kaidenin sol ön yüzünde mermer üzerine kazınmış Gençliğe Hitabe yer almaktadır. Kaide, muhtemelen bir milli bayram veya anma töreni nedeniyle asma yaprakları ve kurdelelerle süslenmiştir. Önünde saygı çelenkleri mevcuttur. Anıtın arkasında, çatı parapetinde sıralı ay-yıldız motifleri bulunan, düz dikdörtgen pencereli, Erken Cumhuriyet Dönemi (I. veya II. Ulusal Mimarlık Akımı) mimarisine sahip tek katlı tarihi bir taş bina yer almaktadır. Anıtın kaidesinin sağ yan yüzünde, yaprak/palet formunda dökme bir imalat plakası yer almaktadır. Plakanın üzerinde “Deniz Fabrikalarımızda imal edilmiştir” ibaresi okunmaktadır.Bu ibare, heykelin dökümünün dönemin en gelişmiş ağır sanayi ve gemi inşa altyapısına sahip olan Gölcük Deniz Fabrikaları (günümüzdeki adıyla Gölcük Tersanesi) bünyesindeki askeri dökümhanede, Türk mühendis ve işçileri tarafından gerçekleştirildiğini kanıtlamaktadır. Cumhuriyet’in ilk yıllarında sivil sanayide büyük boyutlu bronz heykel dökecek potaların bulunmaması sebebiyle, bu nitelikli sanatsal üretim görevini askeri tersane fabrikaları üstlenmiştir.