Nadir, İslami el sanatı…

Beş bölmeli, bakır işlemeli, sekizgen şekilli antika betel kutusu.

22 x 15,5 x 10,5 cm.

Güneydoğu Asya kökenli.

Kutunun dış yüzeyi noktalı ve taramalı zemin üzerine çiçek resimleri ile işlenmiştir. Aynı işlemeler, kutunun içinde bulunan tepsi ve bölme kapaklarında da devam etmektedir. İç kısımda, betel quid’in çeşitli bileşenlerini almaya yönelik 5 bölme bulunur.

Menteşeli kapak üzerinde yaprak şeklinde dökülmüş sağlam bir kulp bulunmaktadır. Kapağın ayrıntılı bir mandalı vardır.

Kutunun içinde üzerine betel yaprağının koyulduğu ve betel quid’in hazırlanabileceği bir tepsi vardır. Tepsi kaldırılınca, kapakları çiçek bezemeleri ile süslü beş kap (betel cevizi, limon ve diğer çeşniler için) çıkmaktadır.

Provenance: S. G. koleksiyonu.

Kondisyon: Çok iyi (10/10)

Değerlendirme notu:

Müzayedeye sunduğumuz kutu, İslam’ın yayılması ve İslami el sanatlarına dair ilginç bir hikaye barındırıyor. Kutunun üzerinde bulunan metal kakma işçiliği Suriye kökenlidir. Ancak zanaatkarlar güneydoğu Asya’daki İslami ülkelerdendir.

Güneydoğu Asya ülkelerinde kullanılan betel quid üç temel unsurdan oluşur: betel yaprağı, betel (areka) fındığı ve limon. Bölgeye ve kullanıcının damak zevkine göre sönmüş kireç, kimyon, zencefil, biber, kakule, kişniş, kaju ezmesi, tarçın, karanfil, nane özü, safran, meyan kökü, hatta tütün tozu ve sandal ağacı kabuğu bile eklenir. Tedavi edici özelliği, canlandırıcı uyarıcı etkisi ve aynı zamanda keyif verici özellikleri nedeniyle kullanılır. Güney Asya’dan Pasifik’e kadar bir önemli bir gelenek ve ritüel; aynı zamanda popüler bir kültürel etkinliktir.

Metal kutular, gerekli olan yaprakları ve diğer malzemeleri tutmak için kullanılır. Küçük biblo kutuların yanı sıra küçük iç bölmeli daha büyük kutular da kullanılmaktadır. Müzayedeye sunduğumuz bu kutu büyüklüğündeki bir betel kutusunun amacı misafirlere ikram yapmaktır. Kutunun büyüklüğü ve işlemeleri, onun bir soylu tarafından veya bir soylu için yaptırıldığını göstermektedir.

Sömürge döneminde güneydoğu Asya’daki betel quid çiğneme alışkanlığı, batılı sömürgeciler tarafından da benimsenmiş ve malzemelerin saklanacağı zarif kutular özellikle Hollandalılar tarafından sipariş edilmiş ve kullanılmıştır. Benzer bir betel kutusu Rita Wassing-Visser’ın, “Royal Gifts From Indonesia” isimli kitabında gösterilmekte ve Prenses Juliana ve Hollanda Prensi Bernhard’ın 1937’deki düğünlerinde kendilerine hediye edildiği ifade edilmektedir.