Üç Osmanlı Camisinin Görünümü (Sultan Ahmet, Fatih, Yeni Valide)
İstanbul Camileri Gravürü (Sultan Ahmet, Fatih, Yeni Valide), tek bir levha üzerinde İstanbul’un üç önemli Osmanlı camisinin görünümünü sunar. Eser, 18. yüzyıl sonu veya 19. yüzyıl başına tarihlenen el-renkli bir gravürdür. Bu tür tematik levhalar, Fransız ve İngiliz seyahatnamelerinde sıkça karşılaşılan bir betimleme tarzıdır

Eser Tipi: Üç Görünümlü El-Renkli Gravür Baskı
Konu: İstanbul Camileri (Sultan Ahmet, Fatih, Yeni Valide Camii)
Dönem: 18. Yüzyıl Sonu – 19. Yüzyıl Başı (Yaklaşık 1790 – 1820)

Yayıncı/Matbaa: Gravürün sağ alt köşesindeki matbaa ibaresi tam olarak deşifre edilemese de, “Imp. chez…” ile başlayıp devam eden bu yazı, eserin 19. yüzyılın başlarında, orijinal çizimleri farklı sanatçılara ait bir İstanbul konulu yayından, 19. yüzyıl başlarında yeniden üretilmiş bir baskı olduğunu gösterir.

Sanatsal Analiz: Mimari yapılar, bütün detaylarıyla ve oranlarına uygun olarak betimlenmiş. Dönemin Osmanlı sokak hayatını yansıtan figürler de ön plana yerleştirilerek sahneye hareket katılmış. Eser bu haliyle bir bakıma “Neoklasik Seyahatname Üslubunu” yansıtmakta. Levha numaraları, bu baskının bir albüm ya da seyahatnamenin ikinci bölümündeki 82. levha olduğunu gösterir. Numaralar, kaynağın ciltli, büyük ve çok bölümlü bir eser olduğuna işaret ediyor. Diğer taraftan, birden fazla levha numarası bulunması, bu baskının bir ciltte yer alan üç ayrı gravürün daha sonra tek levha üzerinde birleştirilmiş versiyonu olabileceğini düşündürür. Yani, camilerin orijinal basımlarda ayrı ayrı sunulmuş olması muhtemeldir.

Betimlenen Yapılar :
VUE DE LA MOSQUÉE DE SULTAN-AHMET: Sultan Ahmet Camii (Mavi Cami).
VUE DE LA MOSQUÉE DE SULTAN MEHEMMED: Sultan Mehmed Camii (Fatih Camii).
VUE DE LA MOSQUÉE DE LA VALİDÈ (prise du côté de terre): Valide Camii’nin (Yeni Cami) kara tarafından görünümü.

Ek Bilgiler:
Sultan Ahmet Camii (Vue de la Mosquée de Sultan-Ahmet): 1609-1616 yılları arasında Sultan I. Ahmet tarafından Mimar Sedefkâr Mehmet Ağa’ya yaptırılmıştır. İstanbul’un altı minareli tek selatin camisi olmasıyla ünlüdür. Avrupa’da “Mavi Cami” (Blue Mosque) olarak bilinir. (Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Mimarlık Tarihi Akademik Yayınları)
Fatih Camii (Vue de la Mosquée de Sultan Mehemmed): Fatih Sultan Mehmed adına 1463-1470 yılları arasında yapılan, şehrin fethinden sonra inşa edilen ilk büyük selatin camisidir. 1766 depreminde büyük hasar görmüş, III. Mustafa döneminde Mimar Mehmet Tahir Ağa tarafından yeniden inşa edilmiştir. Gravürdeki görünüm, büyük olasılıkla 18. yüzyılda gerçekleştirilen bu yeniden inşa dönemine aittir. (Kaynak: Kültür Bakanlığı Envanter Kayıtları, Sanat Tarihi Kaynakları)
Yeni Valide Camii (Vue de la Mosquée de la Valide): Eminönü’nde yer alan bu caminin inşası 1597’de Safiye Sultan tarafından başlatılmış, çeşitli kesintilerden sonra Turhan Hatice Sultan döneminde 1665 yılında tamamlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nun “Kadınlar Saltanatı” döneminin bir simgesidir. Kara tarafından görünümü (prise du côté de terre) özellikle özenli bir biçimde tasvir edilmiştir. (Kaynak: İstanbul Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivleri, Tarihçiler ve Mimarlık Uzmanları)

Kondisyon: 8/10
Tek bir levha üzerinde üç ayrı görsel sunan bu eser, yaşına göre oldukça iyi kondisyondadır. Kağıt ton değişimi yaşına uygun, ancak ciddi bir hasar veya lekelenme gözlenmemiştir. Baskı kalitesi ve el-renklendirmesi oldukça iyidir. Çerçevelenmeye uygun nitelikte olup, koleksiyonluk değerdedir.