• Thomas Allom (1804 - 1872), Constantinople and the Scenery of the Seven Churches of Asia Minor (1838) "İstanbul-ve Küçük Asya'nın Yedi Kilisesi'nden Görünümler (1838)". Londra: Fisher, Son & Co., tarihli değil ancak 1838 tarihli, birinci baskı. İki cilt. Başlıkları yaldızlı ve sırtında süslemeler bulunan yarı deri dönem cildi. Dört geniş yükseltilmiş yaldızlı bant, tüm sayfa kenarları altın yaldızlı. Cilt I, ilk bölüm, işlenmiş başlık sayfası, 36 sayfa önsöz bir harita, kırk beş levha ve 84 sayfadan oluşmaktadır. Cilt II, ilk bölüm, işlenmiş başlık sayfası, bir harita, kırk beş levha ve 100 sayfadan oluşmaktadır. 28 x 22 cm. İkinci cildi, usta mücellit eliyle restore edilmiştir.
    Kondisyon: 8/10 (Sırt İyi durumda, yaldızlı başlıklar ve sırtta dört geniş yükseltilmiş şeritli dekorasyon, çok hafif aşınmış.)
    Provenance: Y. C.  koleksiyonu
    Değerlendirme notu: Thomas Allom (d. 13 Mart 1804 - ö. 21 Ekim 1872), İngiliz mimar ve ressam. Royal Institute of British Architects'in kurucu üyesidir. Aralarında Notting Hill'deki St Peter's Kilisesi ve Ladbroke Estate'in bazı kısımlarının olduğu, Londra'daki pek çok yapıyı tasarlamıştır. Sir Charles Barry ile birlikte Westminster Sarayı gibi pek çok projede yer almıştır. 1827-1871 arasında Royal Academy’de projelerini sergileyen Allom, Britanya Mimarlar Enstitüsü’nün (Royal Institute of British Architects, RIBA) kurucularındandır. Thomas Allom, Avrupa’nın çeşitli ülkelerini resimledi. 1834-1836 arasında mimarlık bilgi ve görgüsünü artırmak amacıyla uzun bir yolculuğa çıktı. Bu yolculuk kapsamında, II. Mahmud döneminde İstanbul’dan başlayıp Anadolu, Suriye ve Filistin’i gezdiği, buralarda resimler yaptığı bilinmektedir. Taslak halinde çizilen bu resimler, İngiliz hakkâkları tarafından çelik üzerine işlenerek gravür olarak Robert Walsh’ın yazdığı bir metin ile birlikte yayımlanmıştır. XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin bazı yerlerini dolaşan ve bu arada İstanbul’da uzunca bir süre kalan ressam pek çok desen yapmış ve bunlar çelik gravür olarak ünlü İngiliz hakkâkları tarafından işlenip İstanbul’da İngiliz elçiliği rahibi Robert Walsh’ın kaleme aldığı açıklamalı bir metinle birlikte Constantinople and the Scenery of the Seven Churches of Asia Minor (İstanbul ve Küçük Asya’nın yedi kilisesinden görünümler) adıyla iki cilt halinde Londra’da yayımlanmıştır (1838). Aynı gravürler L. Galibert ile C. Pellé’nin hazırladıkları açıklama metniyle üç cilt halinde Constantinople ancienne et moderne, comprenant aussi les Sept Eglises de l’Asie Mineure adı altında Paris’te yayınlanmış, metinlerde farklar olmakla beraber resimler aynı klişeler kullanılarak basılmıştır. Bu kitaplardaki resimler arasında Allom’un İstanbul’dan başka Bursa, Manisa, Bergama, Efes, Pamukkale ve Güzelhisar’la ilgili gravürleri de yer alır. Allom gördüklerini en güzel, en canlı şekilleriyle ve ayrıntılarına önem vererek tasvir etmeye çalışan bir sanatkârdır. Bazı gravürleri arasındaki işleniş ve üslûp farkı, ressamın yerinde çizdiği orijinal resimlerin, bu yerleri hiç görmemiş ve şaşılacak derecede çok sayıda hakkâk tarafından işlenmesinden dolayı olduğu düşünülmektedir. Kitabın içindeki resimlerin hepsi Allom’un değildir; bunlardan tamamen uydurma olduğu hissini veren Silivri Kalesi gravürü F. Hervé adlı bir ressama aittir. Aynı şekilde Rumeli ve bilhassa Arnavutluk’u tasvir eden gravürler de başka ressamlarındır. Fotoğrafın henüz bulunmadığı bir dönemde, Osmanlı Devleti’nin başşehri İstanbul’u ve buradaki hayatı zarif bir üslûpla Batı’ya tanıtan Allom’un gravürlerinin birçoğu bugün birer belge niteliğindedir.
  • Aqueduc de l'Empereur Justinien, a quatre lieues de Constantinople - İstanbul'a 16 km mesafedeki (*) İmparator Jüstinyen (Mağlova) Su Kemeri (**)
    • Sanatçı: Antoine Ignace Melling (***)
    • Termin (gravürcü): Duparc
    • Voyage pittoresque de Constantinople et des rives du Bosphore d'après les dessins de M. Melling ... (1809-1819) (****)
    • Bakır baskı, 515 x 727 mm. (*****)
    • Kağıt türü: Ağır
    • Kondisyonu iyi. Sayfa katının alt kısmındaki 6.5 cm'lik kesik onarılmıştır.
    (*) Lig (lieues) bir kişinin bir saat içinde yürüyebileceği mesafe birimidir. Fransa'da 1812'den 1840'a kadar yani Melling'in kitabı hazırladığı dönemde metrik lig (lieue) kullanıldı. 1 metrik lieue tam olarak 4000 m veya 4 km. idi. Türkçe algı bakımından daha kolay görünen "dört fersah" ifadesini kullanmayı tercih etmiyoruz. Osmanlı denizcilik literatüründe 1 fersah 3 deniz miline yani yaklaşık olarak 5.556 metreye eşittir. Fersahın 12.000 adıma veya 1 saatlik yola denk geldiği kabul edilir. Bir Arap fersahı ~5,76 km, bir Fars fersahı ise 6,23 km'dir. (**) Melling, eserini "Jüstinyen Su Kemeri" olarak adlandırırken, Batılı seyyah ve tarihçilerin tipik klişelerine sadakat gösteriyor. Kitabın metin kısmında "bu asil Bizans yapısının tabiatın güzelliklerine duyarlı (olup) sanatın şaheserlerine ilgi göstermeyen Türkler tarafından ihmal edildiği" belirtiliyor. Böylece Mağlova Kemeri'nin (Türkçe kaynaklarda geçen adıyla) Doğu Roma İmparatoru Jüstinyen (d. yak. 482 - ö. 14 Kasım 565) tarafından inşa edildiği ifade ediliyor. Oysa kemerin Mimar Sinan tarafından yapıldığı yazılı kaynaklarca teyit edilmektedir. Evliya Çelebi'ye göre Kanunî Sultan Süleyman, İstanbul’un su ihtiyacını Belgrad ormanlarından karşılamak üzere Mimar Sinan'ı görevlendiriyor. Sinan, projenin tamamlanması için "yol boyunca altın  keselerinin uç uca dizilmesi gerekeceğini" arz ediyor. Fırtına ve seller yüzünden yıkılan Mağlova Kemeri'ni de kapsayan proje, 6 yılda (1560 yılında) tamamlanırken, harcama büyüklüğü 50.057.207 akçeye ulaşıyor. (***) "Boğaz manzaralarını konu edinen bütün Batılı ressamlar içerisinde görmenin ve seyretmenin zevklerini bana en çok tattıranı ve bana en inandırıcı geleni Melling'dir" (Orhan Pamuk: İstanbul Hatıralar ve Şehir). Melling'in "inandırıcılığı" üzerine pek çok Osmanlı tarihçisi hemfikirdir. Örneğin "harem" gravürünün bugüne kadar resmedilmiş en iyi tasvir olduğu düşünülmektedir. (****) Melling, İstanbul resimlerini (gravürlerini) çoğaltmak üzere 1809 yılında atölye kurar. Fasikül serisi olarak basılan gravürler abonelere gönderilir. Bunların sonuncusu 1819’da basılır. Türkiye'de en iyi baskılar Koç ailesinin koleksiyonunda tutulmaktadır. (*****) Kitabın büyük boy ilk baskısında (1809) çift sayfa gravürler 65 x 100 cm ebadındadır. Açık artırmaya sunduğumuz baskı, büyük boy baskının bir alt ebadındadır.
  • Almanya menşeili goblen...
    • El işi
    • 1950 öncesi
    • Çerçeveli 72 x 64
  • Ephesus, 1838 (*) Efes, 1838
    • Sanatçı: Thomas Allom (Pinxt.) (1804-1872)
    • Gravürcü: A. Willmore (Sculpt.)
    • Baskı: Virtue & Co, Londra
    • Constantinople and the scenery of the seven churches of Asia Minor (İstanbul ve Küçük Asya’nın yedi kilisesinden manzaralar), 1838 (**)
    • 271 mm.x 367 mm.
    • Kağıt türü: Ağır
    • Çelik baskı
    • Döneminde elle renklendirilmiş
    (*) Pek çok kaynağa göre İsa'nın ölümünün ardından Meryem Ana İsa'nın mesihi Aziz St. Jeans tarafından Efes'e yerleştirilir. Meryem Ana Kilisesi, 1961 yılında Papa 23. Johannes tarafından Hac yeri ilan edilir. Erken Hristiyanlık döneminin yedi büyük kilisesi de Efes dahil Türkiye sınırları içerisindedir. Yuhanna tarafından yazılan İncil'in Vahiy bölümünde adı geçen bu kiliseler, "Yedi Altın Kandillik" olarak da betimlenir.
    • Ephesus - Efes (Vahiy 2:1-7)
    • Smyrna - İzmir (Vahiy 2:8-11)
    • Pergamon - Bergama (Vahiy 2:12-17)
    • Thiatira - Alaşehir (Vahiy 2:18-29)
    • Sart - Salihli (Vahiy 3:1-6)
    • Filadelfya - Akşehir (Vahiy 3:7-13)
    • Laodikeia - Denizli (Vahiy 3:14-22)
    (**) Efes gravürü ilk olarak Allom’un 1838 tarihli “Constantinople and the scenery of the seven churches of Asia Minor” kitabında yer alır. Açık artırmaya sunduğumuz gravürün James Sprent Virtue tarafından 1863 yılı civarında yayınlandığı tahmin ediliyor. James S. Virtue, Londra merkezli ünlü yayıncı George Virtue’nun işlerini devrettiği oğludur (1855). Baba Virtue (1794 – 1868), Bartlett gravürleriyle ünlüdür.
  • Pergamos, 1838 (*), Bergama, 1838
    • Sanatçı: Thomas Allom (Pinxt.) (1804-1872)
    • Gravürcü: J. Cousen (Sculpt.)
    • Baskı: Virtue & Co, Londra
    • Constantinople and the scenery of the seven churches of Asia Minor (İstanbul ve Küçük Asya’nın yedi kilisesinden manzaralar), 1838 (**)
    • 270 mm.x 367 mm. (büyük boy)
    • Kağıt türü: Ağır
    • Çelik baskı
    • Döneminde elle renklendirilmiştir
    (*) Erken Hristiyanlık döneminin yedi büyük kilisesi de Türkiye sınırları içerisindedir. Yuhanna tarafından yazılan İncil'in Vahiy bölümünde adı geçen bu kiliseler, "Yedi Altın Kandillik" olarak da betimlenir.
    • Ephesus - Efes (Vahiy 2:1-7)
    • Smyrna - İzmir (Vahiy 2:8-11)
    • Pergamon - Bergama (Vahiy 2:12-17)
    • Thiatira - Alaşehir (Vahiy 2:18-29)
    • Sart - Salihli (Vahiy 3:1-6)
    • Filadelfya - Akşehir (Vahiy 3:7-13)
    • Laodikeia - Denizli (Vahiy 3:14-22)
    Pergamon, yapılan düzenli kazılarla büyük bölümü ortaya çıkarılmış bir ilkçağ kentidir. Burada kurulan Bergama Müzesi, Türkiye'nin ilk arkeoloji müzesidir. (**) Bergama gravürü ilk olarak Allom’un 1838 tarihli “Constantinople and the scenery of the seven churches of Asia Minor” kitabında yeralır. Açık artırmaya sunduğumuz gravürün James Sprent Virtue tarafından 1863 yılı civarında yayınlandığı tahmin ediliyor. James S. Virtue, Londra merkezli ünlü yayıncı George Virtue’nun işlerini devrettiği oğludur (1855). Baba Virtue (1794 – 1868), Bartlett gravürleriyle ünlüdür.