“Tyre, from the Mainland” başlıklı bu gravür, 19. yüzyılın tanınmış manzara ressamı ve çizerlerinden William Henry Bartlett (1809–1854) tarafından tasarlanmış, gravür sanatçısı William H. Capone tarafından çelik levha üzerine işlenmiştir. Gravür, Lübnan’ın kadim liman kenti Sur’un (Tyre) tarihî dokusunu ve Akdeniz atmosferini yansıtır.
Eser Tipi: Gravür Baskı (Engraving)
Sanatçılar: W. H. Bartlett (çizim) ve W. H. Capone (gravür)
Konu: Tyre (Lübnan) manzarası
Dönem: Bu gravür, Bartlett’in 1838 yılında basılan ünlü seyahat serisi “Syria, The Holy Land, Asia Minor Illustrated” adlı eseri için üretilmiştir.
Sanatsal Analiz:
Eser, adından da anlaşılacağı gibi, Sur (Tyre) şehrinin karadan görünümünü betimliyor. Ön planda küçükbaş hayvanlarını otlatan figürler, sağda sohbet eden birkaç kişi ve arkada, kente hâkim bir kilise ile Sur’un sakin denizi görülür. Bu çok katmanlı kompozisyon, hem pastoral hem de tarihî bir manzara etkisi yaratır.
Teknik Detaylar: Eserin alt kısmında, gravürün kimliğini belirleyen ibareler yer alır. Ortada “Tyre, from the Mainland” başlığı, sol altta “W. H. Bartlett delt.” (delineavit, çizen), sağ altta “W. H. Capone sculpt.” (sculpsit, oyan) notları bulunur. Bu, Bartlett’in sahada yaptığı çizimin Capone tarafından çelik levha üzerine itinayla işlenmiş olduğunu gösterir.
Ek bilgiler: Sur (Tyre), antik çağlardan beri Akdeniz’in en önemli liman şehirlerinden biriydi. Fenikeliler’in başkenti olan bu antik kent, M.Ö. 332’de Büyük İskender’in ünlü kuşatmasıyla tarihe geçmiş, Doğu Akdeniz’in ticaret ve kültür merkezlerinden biri olmuştur.““Tyre, from the Mainland” gravürü, Batılı sanatçıların Kutsal Topraklar ve Doğu Akdeniz’in tarihî mirası karşısında geliştirdikleri oryantalist ilgiyi yansıtan önemli örneklerdendir. Eser, Sur’un hem antik hem de 19. yüzyıldaki görünümünü bir arada sunan nadir bir tarihi belge.
Kondisyon: 7.5/10
Yaşına ve kâğıdın hassas yapısına rağmen eser iyi korunmuştur. Kâğıt yüzeyinde hafif sararma ve küçük lekeler görülse de, baskının ana hatları ve detayları son derece nettir.


